Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Türkiye’de faizsiz finansa ilgi her yıl artıyor. TKBB verilerine göre katılım bankalarının aktif büyüklükteki pazar payı 2024’te %8,1 iken 2025 sonunda %9,2’ye ulaştı. Dolayısıyla bu büyüme, borsada da aynı hassasiyetle yatırım yapmak isteyenlerin sorusunu öne çıkarıyor: BIST katılım endeksi nedir ve bir hisse bu endekse hangi şartlarla girer?
Bu rehberde katılım endeksi nedir sorusunu Borsa İstanbul’un resmi kural setini esas alarak yanıtlıyoruz. Yazıda şunları bulacaksınız:
Katılım endeksi, Borsa İstanbul’da işlem gören ve katılım finans ilkelerine uygun faaliyet gösteren şirketlerin paylarından oluşan bir hisse senedi endeksidir. Uluslararası piyasalar bu tür göstergeleri “İslami endeks” veya “Shariah-compliant index” olarak adlandırır. Böylece endeks, faizsiz finans hassasiyeti taşıyan yatırımcılara uygun şirketleri tek bir listede sunar.
Borsa İstanbul bu endeksleri üç amaçla oluşturduğunu belirtiyor. İlk olarak, katılım ilkelerini gözeten bireysel yatırımcılara seçim imkânı sunmak. İkinci olarak, şirketlerin bu ilkelere dair farkındalığını artırmak. Son olarak, şirketlerin katılım finans sektöründeki fonlama olanaklarından daha fazla yararlanmasını sağlamak.
Katılım endeksi nedir sorusunu yanıtlarken önemli bir ayrımı baştan belirtelim. Aslında katılım endeksi bir fetva değil, finansal ve sektörel bir tarama aracıdır. Başka bir deyişle endeks şirketleri belirli ölçütlere göre filtreler; dini hükmü ise her yatırımcı kendi itimat ettiği kaynağa göre değerlendirir. Katılım finansın temel ilkelerini merak ediyorsanız katılım bankacılığı rehberimize göz atabilirsiniz.
Türkiye’nin ilk yerli İslami hisse endeksi 6 Ocak 2011’de yayına girdi. Akademik çalışmalara göre Bizim Menkul Değerler, “Katılım Endeksi” adını taşıyan bu ilk göstergeyi 30 hisseyle oluşturdu. Ardından 9 Temmuz 2014’te 50 hisselik Katılım 50 Endeksi yayına girdi ve ilk endeksin adı Katılım 30 olarak değişti.
Aynı zamanda Albaraka Türk, Kuveyt Türk, Türkiye Finans ve Vakıf Katılım bu ilk dönemde endeks sponsorluğunu üstleniyordu. Ayrıca aynı tarihte hesaplamaya başlayan Katılım Model Portföy Endeksi, F/K, FD/FAVÖK ve PD/DD gibi oranlara göre öne çıkan 13 hisseden oluşuyordu.
Ancak asıl dönüşüm 2021’de geldi. Borsa İstanbul yeni katılım endekslerini 1 Ekim 2021 kapanış fiyatlarından, 12 Kasım 2021’den itibaren de anlık fiyatlarla hesaplamaya başladı. Dolayısıyla, akademik kaynakların da vurguladığı gibi, bu tarihten sonra şirket seçimini TKBB bünyesindeki Danışma Kurulu’nun standartları belirliyor.
Dikkat: İnternette hâlâ KAT30, KATLM veya KAT50 gibi eski kodları kullanan içerikler dolaşıyor. Oysa güncel endeks kodları XKTUM, XK100, XK050 ve XK030’dur. Üstelik eski kural kitapçıklarındaki oranlar bugünkü kurallarla birebir örtüşmez.
Her şeyden önce Borsa İstanbul uygun şirketleri TKBB Danışma Kurulu ile iş birliği içinde belirliyor. Değerlendirmenin temelinde Danışma Kurulu’nun Pay Senedi İhracı ve Alım-Satımı Standardı ve bu standardın uygulama rehberi yer alıyor. Şirketler ise bu belgeleri temel alan Katılım Finans İlkeleri Bilgi Formu’nu (KAFIF) doldurur.
Borsa İstanbul’un resmi açıklamasına göre kurum, dönemsel değerlemede şu aşamaları sırayla uygular:
Borsa İstanbul’un aykırı saydığı faaliyetler arasında özellikle faizli finans işlemleri, alkollü içki, domuz ürünleri, kumar ve tıbbi amaç dışı uyuşturucu ticareti öne çıkıyor. Bunun yanı sıra İslami değerlerle bağdaşmayan eğlence ve otelcilik faaliyetleri ile ahlaka aykırı yayıncılık da bu kapsamda yer alıyor. Albaraka Türk’ün uygulama notu ayrıca tütün üretimini ve çevreye büyük zarar veren faaliyetleri de sayıyor.
Altıncı aşamada Borsa İstanbul üç oranı kontrol eder:
Burada özellikle payda kritik önem taşır. Çünkü birçok kaynak bu oranları şirketin piyasa değerine göre anlatıyor ya da yüzde işareti kaybolduğu için “3” gibi hatalı rakamlar veriyor. Oysa Borsa İstanbul’un güncel kuralında payda toplam varlıklardır. Ayrıca şirketler bu oranları, bağımsız denetimden geçmiş son yıllık veya altı aylık finansal tablolarına göre beyan eder.
Bununla birlikte endekse girmiş bir şirket, eşiği az bir farkla aştığında hemen çıkmaz. Kurala göre pay, oranlardan herhangi birinde eşiği %10’dan fazla aşmadığı sürece bir sonraki dönemsel değerlemeye kadar endekste kalır. Ancak şirket eşiği art arda iki değerlemede aşarsa Borsa İstanbul payı endeksten çıkarır.
Böylece bu kural, geçici bilanço dalgalanmalarının endeksi gereksiz yere sarsmasını önler. Bu nedenle yatırımcı açısından sınıra yaklaşan hisseleri yakından takip etmek önemlidir. Öte yandan KAFIF formunu hiç doldurmayan veya eksik dolduran şirketleri Borsa İstanbul ihtiyatlı yaklaşımla kriterleri sağlamıyor kabul eder.
Sonuç olarak altı aşamayı geçen şirketler BIST Katılım Tüm Endeksi’ni oluşturur. Ardından Borsa İstanbul diğer katılım endekslerini bu ana havuzdan türetir:
| Endeks | Kod | Kapsam |
|---|---|---|
| BIST Katılım Tüm | XKTUM | Tüm kriterleri sağlayan şirketler |
| BIST Katılım 100 | XK100 | İşlem hacmi ve fiili dolaşımdaki piyasa değeri en yüksek 100 şirket |
| BIST Katılım 50 | XK050 | Aynı ölçütlere göre en büyük 50 şirket |
| BIST Katılım 30 | XK030 | Aynı ölçütlere göre en büyük 30 şirket |
| BIST Katılım Sürdürülebilirlik | XSRDK | Katılım Tüm ve Sürdürülebilirlik kriterlerini birlikte sağlayanlar |
| BIST Katılım Temettü | XKTMT | Katılım Tüm ve Temettü kriterlerini birlikte sağlayanlar |
Borsa İstanbul ayrıca Katılım 30 ile aynı paylardan oluşan BIST Katılım 30 Eşit Ağırlıklı Getiri Endeksi’ni hesaplıyor. Bu endeks 25 Kasım 2021’de, Katılım Temettü Endeksi ise 21 Kasım 2022’de anlık hesaplanmaya başladı.
Buna ek olarak ağırlık sınırlaması yoğunlaşmayı engeller. Borsa İstanbul, XK030, XK050, XK100, XSRDK ve XKTMT endekslerinde dönem başında tek bir payın ağırlığını %10 ile sınırlar. Üstelik dönem içinde bir payın ağırlığı %15’i geçerse Borsa İstanbul bu ağırlığı yeniden %10’a indirir.
Bu bölümde iki liste bulacaksınız. İlk olarak en büyük ve en likit 30 katılım şirketini adlarıyla birlikte, ardından Katılım Tüm Endeksi’ndeki bütün hisse kodlarını paylaşıyoruz. Her iki liste de 1 Mayıs – 30 Eylül 2026 endeks dönemi için geçerlidir.
Borsa İstanbul bu dönemde Katılım 30’a 7 hisse ekledi ve 7 hisseyi çıkardı. Resmi dönemsel değişiklik duyurusuna göre endekse ALKLC, CVKMD, EFOR, QUAGR, RALYH, TKFEN ve TUKAS girdi. Öte yandan AKSA, ENJSA, GESAN, GRSEL, KONTR, KUYAS ve MPARK endeksten çıktı.
| # | Hisse Kodu | Şirket | Mayıs 2026 |
|---|---|---|---|
| 1 | ALKLC | Altınkılıç Gıda ve Süt | Yeni |
| 2 | ALTNY | Altınay Savunma | |
| 3 | ASELS | Aselsan | |
| 4 | BIMAS | BİM Mağazalar | |
| 5 | BSOKE | Batıçim Çimento | |
| 6 | CANTE | Can2 Termik | |
| 7 | CIMSA | Çimsa | |
| 8 | CVKMD | CVK Maden | Yeni |
| 9 | CWENE | CW Enerji | |
| 10 | DAPGM | DAP Gayrimenkul | |
| 11 | EFOR | Efor Yatırım | Yeni |
| 12 | EKGYO | Emlak Konut GMYO | |
| 13 | EREGL | Ereğli Demir Çelik | |
| 14 | EUPWR | Europower Enerji | |
| 15 | GENIL | Gen İlaç | |
| 16 | GLRMK | Gülermak Ağır Sanayi | |
| 17 | GUBRF | Gübre Fabrikaları | |
| 18 | KRDMD | Kardemir (D) | |
| 19 | KTLEV | Katılımevim Tasarruf Finansman | |
| 20 | MAVI | Mavi Giyim | |
| 21 | OBAMS | Oba Makarnacılık | |
| 22 | PASEU | Pasifik Eurasia Lojistik | |
| 23 | PETKM | Petkim | |
| 24 | QUAGR | Qua Granite Hayal Yapı | Yeni |
| 25 | RALYH | Ral Yatırım Holding | Yeni |
| 26 | TKFEN | Tekfen Holding | Yeni |
| 27 | TUKAS | Tukaş | Yeni |
| 28 | TUPRS | Tüpraş | |
| 29 | TUREX | Tureks Turizm Taşımacılık | |
| 30 | YEOTK | YEO Teknoloji Enerji |
Kaynak: Borsa İstanbul dönemsel değişiklik duyurusu. Bileşen listesini 22 Eylül 2026 itibarıyla aracı kurum verileriyle çapraz kontrol ettik.
Katılım Tüm Endeksi’nde 23 Eylül 2026 itibarıyla 217 hisse yer alıyor. Listeyi kolayca tarayabilmeniz için hisse kodlarını baş harflerine göre grupladık. Bir şirketin tam adını öğrenmek için hisse kodunu KAP’ta aratabilirsiniz.
| Harf | Hisse Kodları | Adet |
|---|---|---|
| A | AAGYO, ACSEL, AHGAZ, AHSGY, AKFYE, AKHAN, ALBRK, ALBTN, ALCTL, ALFAS, ALKA, ALKIM, ALKLC, ALTNY, ARASE, ARDYZ, ARENA, ARFYE, ASELS, ATAKP, ATATP, AVPGY, AYEN | 23 |
| B | BAHKM, BAKAB, BASGZ, BAYRK, BEGYO, BERA, BESTE, BETAE, BIENY, BIMAS, BINBN, BINHO, BORSK, BOSSA, BRISA, BRKSN, BSOKE, BUCIM, BURCE, BURVA, BYDNR | 21 |
| C | CANTE, CATES, CELHA, CEMTS, CEMZY, CIMSA, CITAS, CMBTN, COSMO, CVKMD, CWENE | 11 |
| D | DAPGM, DARDL, DCTTR, DENGE, DESPC, DGATE, DITAS, DMSAS, DNISI, DOFER, DOFRB, DOGUB, DYOBY | 13 |
| E | EBEBK, EDIP, EFOR, EGGUB, EGPRO, EKGYO, EKSUN, EMPAE, ENJSA, EREGL, ESCOM, EUPWR, EYGYO | 13 |
| F | FADE, FONET, FORMT, FORTE, FRMPL, FZLGY | 6 |
| G | GEDZA, GENIL, GENKM, GENTS, GEREL, GESAN, GLRMK, GOKNR, GOLDA, GOLTS, GOODY, GRSEL, GRTHO, GUBRF, GUNDG | 15 |
| H | HATSN, HKTM, HOROZ, HRKET | 4 |
| I | IDGYO, IHEVA, IHLAS, IHLGM, IHYAY, IMASM, INGRM, INTEM, ISDMR, IZFAS | 10 |
| J | JANTS | 1 |
| K | KARSN, KATMR, KBORU, KCAER, KLSER, KMPUR, KNFRT, KOCMT, KONYA, KOPOL, KOTON, KPEKS, KRDMA, KRDMB, KRDMD, KRGYO, KRONT, KRSTL, KRVGD, KTLEV, KUTPO, KZBGY | 22 |
| L | LKMNH, LMKDC, LOGO, LXGYO | 4 |
| M | MAGEN, MARBL, MAVI, MCARD, MEGMT, MEKAG, MERKO, MEYSU, MOPAS, MPARK | 10 |
| N | NETAS, NETCD, NTGAZ | 3 |
| O | OBAMS, ONCSM, ORGE, OSTIM, OZATD, OZGYO, OZRDN, OZYSR | 8 |
| P | PAGYO, PARSN, PASEU, PENGD, PENTA, PETKM, PKART, PNSUT, POLHO, PRKME | 10 |
| Q | QUAGR | 1 |
| R | RALYH, RGYAS, RODRG | 3 |
| S | SAFKR, SAMAT, SANEL, SANKO, SARKY, SAYAS, SDTTR, SEKUR, SELEC, SILVR, SMART, SNGYO, SOHOE, SOKE, SRVGY, SSAAT, SURGY | 17 |
| T | TARKM, TKFEN, TKNKA, TKNSA, TMPOL, TUCLK, TUKAS, TUPRS, TUREX, TURGG | 10 |
| U | UCAYM, UFUK, ULUSE, USAK | 4 |
| V | VAKKO, VANGD | 2 |
| Y | YATAS, YEOTK, YIGIT, YKSLN, YUNSA | 5 |
| Z | ZERGY | 1 |
Kaynak: Aracı kurum verileri (23 Eylül 2026). Listeyi Borsa İstanbul’un Mayıs 2026 dönemsel değişiklik duyurusuyla çapraz kontrol ettik.
Ayrıca dönem içinde halka arz olan ve kriterleri sağlayan şirketler ilk işlem gününde endekse girer. Bu yüzden liste, dönem ortasında da küçük değişiklikler gösterebilir.
Önemli: Bu listeler 30 Eylül 2026’ya kadar geçerlidir ve 1 Ekim 2026’da yeni endeks dönemi başlar. Resmi ve güncel listeye her zaman Borsa İstanbul’un katılım endeksleri sayfasından ulaşabilirsiniz. Bununla birlikte bir hissenin endekste yer alması, onun yatırım için uygun olduğu anlamına gelmez.
Katılım endekslerinin yılda iki dönemi vardır: Mayıs-Eylül ve Ekim-Nisan. Bazı kaynaklar güncellemenin Mayıs ve Kasım aylarında gerçekleştiğini yazsa da Borsa İstanbul’un güncel kural seti dönemleri bu şekilde tanımlıyor.
Bu nedenle 1 Ekim 2026 yeni bir endeks döneminin başlangıcıdır. Örneğin geçen yıl Ekim dönemi değişikliklerini Borsa İstanbul 26 Eylül 2025’te KAP’ta duyurmuştu. Eylül’ün son haftasında Borsa İstanbul duyurularını izlemek bu yüzden önemlidir.
Üstelik endeks içeriği her dönem ciddi biçimde değişebilir. Midas’ın aktardığına göre 1 Aralık 2024 – 30 Nisan 2025 dönemi için 65 hisse endeksten çıktı, 31 hisse endekse girdi. Borsa İstanbul’un resmi duyurusuna göre 1 Mayıs – 30 Eylül 2026 döneminde ise Katılım Tüm Endeksi’nden 19 hisse çıktı, 27 yeni hisse girdi.
Bunun yanı sıra bazı katılım bankaları kendi müşterileri için daha sık kontrol yapar. Örneğin Albaraka Türk, hisselerin katılım kriterlerine uyumunu üç ayda bir, yılda dört kez kontrol ettiğini açıklıyor. Aracı kurumunuzun listesi ile resmi endeks listesi bu yüzden zaman zaman farklılaşabilir.
Sosyal medya listeleri veya eski blog yazıları yerine birincil kaynaklara bakmanız en sağlıklı yöntemdir. Şu adımları izleyebilirsiniz:
Ayrıca şirketler, KAP’ta her altı ayda bir finansal tablo açıkladıklarında KAFIF formlarını güncellemekle yükümlüdür. Standartta açıkça yer almayan soruları ise Borsa İstanbul değerlendirme için Danışma Kurulu’na iletir.
Dünyada İslami hisse taraması için tek bir standart yok. Türkiye’deki endeks, TKBB Danışma Kurulu standardını temel alıyor. Öte yandan uluslararası alanda AAOIFI (İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu) standartları öne çıkıyor.
Aslında iki yaklaşım arasındaki temel fark oranın paydasıdır. TKBB faizli borcu toplam varlıklara bölerken AAOIFI piyasa değerine böler ve eşiği genellikle %30 olarak uygular. Piyasa değeri hisse fiyatıyla birlikte sürekli değişir. Bu yüzden aynı bilanço iki standartta farklı sonuç verebilir.
Bu farkın somut bir karşılığı var. Örneğin bağımsız veri platformu Sağlama’nın analizine göre dünyada 305 popüler hissenin 92’si iki standart arasında farklı sonuç alıyor. Başka bir deyişle uluslararası bir İslami endekste yer alan bir şirket bazen BIST katılım endeksinde yer almaz; tersi de mümkündür. Bu nedenle hangi standardı esas alacağınızı baştan belirlemeniz kafa karışıklığını azaltır.
Ancak kriterleri sağlayan şirketlerin de küçük oranda mahzurlu geliri olabilir. Örneğin bir şirket %5 sınırının altında kalsa da bir miktar faiz geliri elde edebilir. Bu nedenle TKBB Danışma Kurulu’nun 26.08.2020 tarihli standardının 3.2 maddesi, yatırımcının kendi payına düşen bu kazançtan arınmasını öngörür.
Uygulamanın ayrıntıları TKBB’nin arındırma rehberinde yer alıyor. Kuveyt Türk Portföy’ün özetine göre temel mantık şöyledir:
Son olarak arındırma tutarını hiçbir şekilde yararlanmadan hayır hizmetlerine verirsiniz. Ancak bu tutar zekât veya sadaka yerine geçmez. Bununla birlikte bazı yatırımcılar temettü bazlı yöntemi tercih eder; bu yöntemde brüt temettüyü mahzurlu gelir oranıyla çarparsınız. Kendi rakamlarınızla hesap yapmak için hisse arındırma hesaplama sayfamızı kullanabilirsiniz.
Bu soru, katılım endeksi nedir sorusundan sonra en çok merak ettiğiniz konuların başında geliyor. Ancak tek bir cevap yok; bu yüzden farklı görüşleri bilmeniz karar vermenizi kolaylaştırır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun borsa hakkındaki genel değerlendirmesi, hisse senedinin hükmünü şirketin faaliyet alanına bağlıyor. Sorularla İslamiyet’in aktardığı görüşe göre Kurul, şirketin uğraştığı alan dinen yasak değilse hisse almakta ve şirketin dağıttığı kârı kullanmakta sakınca görmüyor. Benzer şekilde Karadâvî ve Karadâğî gibi âlimlerin de yer aldığı bir grup, bu tür hisseleri belirli şartlarla caiz sayıyor. Bu şartlar, faizli kredinin piyasa değerinin %30’unu ve faiz kaynaklı kazancın toplam gelirin %5’ini aşmaması.
Öte yandan karşı görüş de mevcut. Örneğin HGEV Vakfı’nın 2024 tarihli fetvası, katılım endeksine uygun hisseler dahil borsada hisse alım satımını caiz görmüyor. Fetvaya göre endeksin adı veya yatırımcının hisseleri katılım bankaları aracılığıyla alması dini hükmü değiştirmiyor.
Sonuç olarak endeks size objektif bir ön eleme sunar. Nihai kararı kendi güvendiğiniz din kuruluşunun görüşüne göre vermeniz en doğru yaklaşımdır.
Katılım endeksi nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Borsa İstanbul’un, TKBB Danışma Kurulu standartlarına göre faizsiz finans ilkelerine uygun şirketleri listelediği endeks ailesidir. Öne çıkan noktalar şunlardır:
Güncel bileşen listesi ve resmi kurallar için Borsa İstanbul’un katılım endeksleri sayfasını ziyaret edin. Bu içerik bilgilendirme amacı taşır ve yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.
Endeks, TKBB Danışma Kurulu standartlarına göre faizsiz finans ilkelerine aykırı şirketleri eler. Ancak bir fetva niteliği taşımaz. Bazı din kuruluşları endeksteki hisseleri caiz görürken bazıları borsada hisse alım satımını genel olarak uygun bulmaz.
23 Eylül 2026 itibarıyla Katılım Tüm Endeksi’nde 217 hisse yer alıyor. Ancak şirket sayısı her endeks döneminde değişir; bu yüzden güncel sayıyı Borsa İstanbul’un bileşen dosyasından kontrol edin.
Katılım endekslerinin yılda iki dönemi vardır: Mayıs-Eylül ve Ekim-Nisan. Borsa İstanbul değişiklikleri genellikle yeni dönem başlamadan birkaç gün önce KAP’ta duyurur.
Borsa İstanbul yalnızca endeksin içeriğini değiştirir ve yatırımcıya satış zorunluluğu getirmez. Dolayısıyla bu kararı kendi hassasiyetinize ve güvendiğiniz din kuruluşunun görüşüne göre verirsiniz. Ayrıca hisseyi elde tuttuğunuz süre için arındırma hesabını da unutmayın.
Evet, katılım endeksindeki şirketler de temettü dağıtabilir. Ayrıca Borsa İstanbul, katılım ve temettü temalarını birleştiren BIST Katılım Temettü Endeksi’ni 21 Kasım 2022’den beri hesaplıyor.